Kiedy mama dowiedziała się, że otrzymałam mieszkanie od taty, z którym dawno się rozwiodła, pośpieszyła do nas z wizytą. Myślałam, że przyjechała do wnuków, ale od razu po wejściu do domu powiedziała: „Twój brat nie ma gdzie mieszkać i chociaż nie jest twoim biologicznym bratem, powinnaś pomyśleć również o nim”

Kiedy mama zadzwoniła i powiedziała, że chce przyjechać „po prostu odwiedzić wnuki”, nawet się ucieszyłam.

Dawno jej nie widziałam, a dzieci zawsze cieszyły się na jej wizyty. Właśnie piekłam ciasto, kiedy usłyszałam, jak przekręca się zamek.

Weszła szybko, trochę zdyszana, z tym swoim twardszym spojrzeniem, które pamiętałam z dzieciństwa — takim, które mówiło, że jeśli coś postanowiła, to tak ma być.

Wytarłam ręce w ściereczkę i już chciałam ją przytulić, ale mama tylko skinęła głową i nawet nie spojrzała na dzieci, które wybiegły do przedpokoju.

— To co — powiedziała od progu, nawet nie zdejmując butów — prawda, że twój tata przepisał na ciebie mieszkanie?

Zamrugałam. Nie sądziłam, że tata jej cokolwiek mówił. Od dawna są rozwiedzeni, żyją własnym życiem, widują się tylko na rodzinnych uroczystościach i to bez zbędnych rozmów.

Ale tak, przepisał. Wreszcie zrobił krok w moją stronę po tych wszystkich latach, kiedy był raz obecny, raz gdzieś znikał. Przytaknęłam.

— Tak, przepisał. Dla dzieci, żeby miały coś swojego. A co?

Mama zdjęła płaszcz i położyła go na krześle w taki sposób, jakby przyszła na ważne negocjacje.

— „A co?” — powtórzyła z wyrzutem. — A to, że twój brat nie ma gdzie mieszkać. I choć nie jest ci rodzeństwem z krwi, powinnaś pomyśleć także o nim.

Zamarłam z półmiskiem ciasta w dłoniach. Z boku mogło wyglądać, że po prostu nie wiem, gdzie go postawić. W rzeczywistości nie wiedziałam, co odpowiedzieć.

Mój brat… Naprawdę nie jest mi biologicznie bliski. To syn mamy z drugiego małżeństwa. Prawie się nie kontaktujemy.

Przez całe życie nie zadzwonił do mnie ani razu ot tak, bez powodu. Byłam dla niego jak mebel — jest i tyle. A teraz, gdy potrzebuje dachu nad głową, mama przychodzi do mnie z żądaniem.

— Mamo — powiedziałam powoli — dlaczego uważasz, że mam oddawać część mieszkania? Ono jest dla moich dzieci. Dla naszej rodziny.

Skrzyżowała ręce na piersiach i westchnęła teatralnie, tak jak zawsze, gdy chciała kogoś przekonać do swoich racji.

— Bo jesteś starsza! Bo zawsze miałaś więcej! Bo tobie ojciec dał mieszkanie, a jemu nic! I w ogóle — machnęła ręką — nie przyszłam tu się kłócić. Przyjechałam z nadzieją, że jako dobra córka zrozumiesz.

Poczułam, jak coś gorzkiego i ciężkiego rozlewa się po mnie od środka. Jakby powietrze w mieszkaniu zmieniło się w gęstszą, duszną masę. Dzieci siedziały cicho przy drzwiach, bo nawet one zrozumiały, że mama przyszła nie z wizytą, tylko z oczekiwaniem.

— Mamo — powtórzyłam — nie przyjechałaś do wnuków. Przyjechałaś po mieszkanie.

Machnęła ręką.

— Daj spokój! Czy tak trudno pomyśleć też o bracie? Przecież to twoja rodzina.

Westchnęłam głęboko. „Rodzina”, pomyślałam. Ile razy marzyłam o tej rodzinie jako dziecko, kiedy mama zajmowała się swoimi nowymi
związkami, a ja sama odrabiałam lekcje?

Ile razy błagałam ją o rozmowę, a czułam się tylko dodatkiem? Teraz, gdy sama zbudowałam spokojny dom, mama nagle przypomniała sobie to słowo.

— Jest dorosły — powiedziałam. — I ma ciebie. A to mieszkanie jest dla moich dzieci. Nie będziemy go dzielić.

Mama gwałtownie wstała.

— Tak? — jej głos stał się twardszy. — Czyli nie zamierzasz pomóc?

— W takiej sprawie — nie.

Szarpała płaszcz tak mocno, że z kieszeni wypadła chusteczka. Nie podniosła jej. Spojrzała na mnie wzrokiem pełnym urazy, rozczarowania i czegoś jeszcze — jakiegoś oczekiwania na miłość, której nigdy mi nie dawała.

— Pamiętaj — powiedziała chłodno — że życie jest długie. A dzieci patrzą, jak zachowują się ich rodzice. Nie zapominaj o tym.

I wyszła. Tak samo szybko, jak weszła.

Gdy drzwi się zamknęły, ogarnęła mnie cisza. Taka, że aż dzwoniło w uszach. Usiadłam na krześle i w końcu odetchnęłam.

Mąż podszedł, położył mi rękę na ramieniu i poczułam, że w tym domu jest moja prawdziwa rodzina. Ta, która nie żąda, nie manipuluje, nie oczekuje poświęceń. Ta, którą buduje się miłością.

Dzieci podeszły bliżej.

— Mamo — zapytała starsza — babcia jest zła?

Pogłaskałam ją po głowie.

— Babcia… jest zagubiona. Ale to nie twoja wina. I nie oddamy nikomu naszego domu. Dobrze?

Skinęła głową.

A ja w tej chwili zrozumiałam: czasem obrona swojego domu nie dotyczy ścian. Chodzi o granice, które stawiasz, by twoje dzieci rosły
w miłości, a nie w długach i oczekiwaniach, które ktoś próbuje na ciebie nałożyć.

Mój mąż i ja bardzo się ucieszyliśmy, gdy dowiedzieliśmy się, że jego ojciec zostawił mu wiejski dom i nawet rozpoczęliśmy remont, ale wtedy pojawiła się teściowa i stwierdziła, że to jej własność i musimy się jej poddać: „Jeśli mi odmówisz, zapomnij, że masz matkę”

Długo nie rozmawiałam z siostrą z powodu tego, co kiedyś mi zrobiła. Ale kiedy ona i mama dowiedziały się, że babcia zostawiła mi mieszkanie, przypomniały sobie o moim istnieniu: „Jeśli jesteś prawdziwą siostrą, podzielisz się nim między nami”

Od dzieciństwa marzyłam o posiadaniu własnej działki i ogrodu, gdzie mogłyby bawić się moje dzieci, i oto otrzymaliśmy ją od mojej babci. I tu, jak na zawołanie, teściowa bez pozwolenia zaczęła wprowadzać tam swoje zasady, a mąż nie miał nic przeciwko temu