Zanim Jarosław Kaczyński stał się jednym z najbardziej wpływowych polityków w Polsce, a jego brat Lech objął urząd prezydenta, obaj mieli zupełnie inne marzenie.
Jako dwunastoletni chłopcy chcieli spróbować swoich sił przed kamerą. Los sprawił, że dostali główne role w filmie „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, a ich twarze poznały tysiące widzów.
Za tę przygodę otrzymali wynagrodzenie, które w realiach początku lat 60. robiło ogromne wrażenie. Nie była to jednak historia o dziecięcych gwiazdach, które dzięki kinu zbudowały wielki majątek.
Po zakończeniu zdjęć bracia wrócili do zwyczajnego życia, a aktorstwo pozostało jedynie krótkim epizodem w ich biografiach.
Wszystko zaczęło się od pomysłu wuja, Stanisława Miedzy-Tomaszewskiego. Kiedy zauważył ogłoszenie o poszukiwaniu bliźniaków do ekranizacji popularnej powieści Kornela Makuszyńskiego, postanowił zgłosić siostrzeńców.
Nie przygotował profesjonalnego portfolio ani zdjęć. Wysłał do wytwórni kartkę wyrwaną z zeszytu, na której zapisał imiona, nazwisko i adres chłopców.
Nietypowa forma zgłoszenia zwróciła uwagę twórców. Zainteresowani postanowili sprawdzić, kim są kandydaci, i zaprosili ich na eliminacje.
Dla Jarosława i Lecha była to szansa, o jakiej wcześniej mogli jedynie pomarzyć. Obaj interesowali się filmem, czytali recenzje i śledzili informacje o polskich produkcjach.

Na casting zgłosiło się jednak wiele bliźniaczych par. W rozmowie z „Rzeczpospolitą” w 1998 roku bracia wspominali, że na przesłuchaniu pojawiło się ponad siedemdziesiąt par z Warszawy i okolic.
Początkowo usiedli z tyłu sali, ale zwrócił na nich uwagę Włodzimierz Grocholski, jeden z kierowników ekipy filmowej, który przesadził ich bliżej przodu. Ostatecznie to właśnie oni zostali wybrani do ról Jacka i Placka.
Nie mieli jednak za sobą agencji aktorskiej ani specjalisty, który prowadziłby ich karierę. Za ich zgłoszenie odpowiadał wuj, a później nad przebiegiem filmowej przygody czuwała przede wszystkim rodzina.
Szczególną rolę odegrała matka, Jadwiga Kaczyńska. Zrezygnowała na około pół roku z pracy nauczycielki, żeby towarzyszyć synom podczas zdjęć.
Chłopcy nie mogli po prostu zapomnieć o szkole i korzystać z uroków filmowego życia. Po zakończeniu pracy na planie czekały na nich lekcje i nadrabianie materiału.
Na miejscu mieli nawet zapewnionych nauczycieli, a ich codzienność była podporządkowana harmonogramowi produkcji.
Zdjęcia rozpoczęły się w 1961 roku. Ekipa pracowała między innymi w Łebie i Łodzi, a sama realizacja okazała się dla młodych aktorów znacznie bardziej wymagająca, niż mogli przypuszczać.
W późniejszych wspomnieniach Lech Kaczyński opowiadał o powtarzaniu scen po wiele razy, problemach z osłem, który nie chciał zachowywać się zgodnie ze scenariuszem, oraz trudnych ujęciach z udziałem wielkich sztucznych pelikanów.
Nie wszystko było dla dzieci przyjemną zabawą. Szczególnie męczące okazało się rozjaśnianie włosów, ponieważ charakteryzatorzy musieli uzyskać wygląd pasujący do filmowych bohaterów.
Na planie nie brakowało też psot. Wspomnienia ekipy pokazują, że bracia mieli sporo energii i własne pomysły na spędzanie czasu.
Lech opowiadał między innymi o sytuacji, w której Jarosław zamknął w pokoju kierownika produkcji i inną osobę z ekipy, a po wysłuchaniu reprymendy zrobił to ponownie.
Innym razem w hotelowym apartamencie uruchomiono świecę dymną, a pomieszczenie trzeba było długo wietrzyć.
Marek Kondrat, który w tym samym czasie pracował w Łodzi przy „Historii żółtej ciżemki”, zapamiętał bliźniaków jako wyjątkowo żywiołowych chłopców. Wspominał, że potrafili postawić na nogi cały hotel.
Decyzję podjął nasz wuj, mąż siostry mojej mamy. (…) To on wysłał list na kartce papieru wyrwanej z zeszytu i podobno to właśnie zwróciło uwagę. Zaproszono nas i później się udało.
Warto jednak podkreślić, że ich obecność w filmie nie oznaczała, iż od razu stali się zawodowymi aktorami. Premiera „O dwóch takich, co ukradli księżyc” odbyła się 12 listopada 1962 roku.
Film Jana Batorego, oparty na książce Kornela Makuszyńskiego, opowiadał o dwóch braciach, którzy marzyli o bogactwie i postanowili ukraść księżyc.
To była uciążliwa praca, powtarzanie ujęć po 10 razy, kiedy np. osioł nie chciał nas zrzucać z grzbietu. Kręciliśmy początkowo w Łebie. Atrakcją było zamieszkanie w wojskowym osiedlu. Tam rozgrywały się sceny na pustyni.
Jarosław i Lech wcielili się w głównych bohaterów, choć w późniejszych rozmowach przyznawali, że czasami zamieniali się rolami. Co ciekawe, ich głosy w filmie zostały zdubbingowane przez Danutę Mancewicz i Marię Janecką.
Największe zainteresowanie po latach wzbudza jednak wynagrodzenie, jakie otrzymali za udział w produkcji. Było to 40 tysięcy złotych dla obu braci.

W tamtym okresie przeciętna miesięczna pensja wynosiła około 600–700 złotych, więc suma rzeczywiście była imponująca.
Nie oznacza to jednak, że chłopcy samodzielnie zgromadzili fortunę i zaczęli prowadzić życie zamożnych gwiazd.
Pieniędzmi zajęli się rodzice, a część kosztów związanych z pobytem na planie i opieką nad dziećmi była elementem organizacji produkcji.
W rozmowie z „Rzeczpospolitą” bracia wspominali również, że ich matka otrzymywała wynagrodzenie odpowiadające pensji oraz dodatkowe świadczenia związane z pobytem na planie.
Po zakończeniu zdjęć pojawiały się kolejne propozycje i zaproszenia na castingi, ale Jarosław i Lech nie chcieli już wracać przed kamerę.
Jak wspominała ich matka, po filmie proponowano im udział w następnych produkcjach, jednak chłopcy nie byli zainteresowani kontynuowaniem aktorskiej drogi.
Żartowali nawet, że woleliby zostać reżyserami niż aktorami. Ich filmowa przygoda zakończyła się więc na jednej produkcji, choć właśnie ta rola na zawsze zapisała ich w historii polskiego kina.
W dorosłym życiu bracia wybrali prawo i działalność publiczną. Obaj urodzili się 18 czerwca 1949 roku w Warszawie, w rodzinie Jadwigi i Rajmunda Kaczyńskich.
Jarosław pozostał w polityce, został współzałożycielem Prawa i Sprawiedliwości i premierem w latach 2006–2007. W życiu prywatnym nie założył własnej rodziny i nie ma dzieci.
Przez wiele lat był szczególnie związany z matką, a po jej śmierci w 2013 roku jeszcze bardziej strzegł swojej prywatności.
Lech wybrał nieco inną drogę. Po studiach prawniczych pracował naukowo, angażował się w działalność opozycyjną i współtworzył „Solidarność”.
Był ministrem sprawiedliwości, prezydentem Warszawy, a w 2005 roku został prezydentem Polski. W 1978 roku poślubił Marię Mackiewicz, z którą miał córkę Martę.
Ich wspólne życie zakończyła katastrofa smoleńska 10 kwietnia 2010 roku. Lech Kaczyński zginął wraz z żoną i pozostałymi członkami polskiej delegacji lecącej do Katynia.

Dziś film „O dwóch takich, co ukradli księżyc” ogląda się także przez pryzmat późniejszych losów jego młodych gwiazd.
Trudno nie zauważyć kontrastu między beztroskimi chłopcami, którzy biegali po planie, płatali figle ekipie i grali w piłkę podczas przerw, a dorosłymi postaciami, które na trwałe wpisały się w historię polskiej polityki.
Ich kariera aktorska była krótka, a wynagrodzenie – jak na tamte czasy – bardzo wysokie. Nie kino przyniosło im jednak późniejszą rozpoznawalność.
To właśnie polityka sprawiła, że po latach niemal każdy Polak wiedział, kim są Jacek i Placek z dziecięcego filmu.

